افق اقتصاد-سلمان معبودی: این روزها آنچه در غزه اتفاق میافتد در لحظاتی حقیقتا شبیه صحنههای فیلمهای سینمایی است. صحنههایی که اگر در فیلمی ببینیم بیشتر احساسات را برمیانگیزد و در برخی مواقع غیرواقعی جلوه میکند! اما متاسفانه دیدن این که پدری فرزندش را با دستان خود پیکر بیجان فرزندش را به هوای احیا روی تخت بیمارستان قرار دهد و یا این که مادری تصادفی متوجه شود کسی که روی تخت میبرند دخترش است… واقعی است و نه فیلم!
سالها پیش از آن که اینترنت بدین صورت فراگیر شود و عکس گرفتن و به اشتراک گذاشتن انقدر سهلالوصول شود؛ خبردارشدن از آنچه در جنگها میگذرد منحصر بود به عکاسان جنگ. جیمز نچوی یکی از آنهاست که جنگهای زیادی را پوشش داده بود. او در مستندی که از زندگی و کارهایش ساخته شده بود از تاثیر دیدن صحنههای ناگوار کشتار و آوار بر روح و روانش میگفت. قرارگرفتن از نزدیک در این موقعیتها و تجربه توأمان آنچه مجبور به ثبت آن بود به گفته خودش اثری همیشگی بر زندگی او گذاشته است.
امروزه در روزگاری که وجود موبایلهای دوربیندار امری معمولی به نظر میرسد و ثبت واقعیت فارغ از کیفیت حرفهای محصول اصلا دشوار نیست؛ بدیهی است که دیگر نه فقط فرد حاضر در صحنه بلکه میلیونها نفر میتوانند در کسری از دقیقه در جریان امر واقع قرار گیرند. حجم جنایتهای رژیم اسرائیل به گونهای است که هر روز و هر ساعت دهها تصویر دلخراش که دیدنشان دشوار است به جهان مخابره میشود. تابآوری این حد از سبعیت ظرفیت زیادی میطلبد که از توان خیلیها خارج است. شاید جنگطلبان به همین دلیل است که حد گذرانده و این چنین با عبور از خطوط انسانی که عقل آن را برنمیتابد ادای پیروزی درمیآورند. در هر صورت حالا دیگر تصاویر منطقه جنگی در انحصار عکاسان جنگ نیست. و حالا تقریبا اکثر مردم به طور برخط در خط مقدم جنگها قرار دارند. از فروریختن یک ساختمان بر اثر اصابت موشک تا پرکشیدن یک کودک در آغوش پدر و استیصال یک مادر کنار جنازه فرزندش در لحظه میلیاردها بیننده-تجربهکننده دارد و بیش و کم بر همه اثرگذار است.
تصویر دستهای خونین معترضین پشت سر وزیر امور خارجه آمریکا در جلسه کمیته سنا هم یکی از همین تصاویر فراموشنشدنی تاریخی است که بنظر میرسد چیدمان شده! در حالی که گمان میرود بستن چنین قاب اصطلاحا گلدرشتی را فقط در فیلمهای سینمایی با حضور طراح صحنه و کارگردان و گروه بازیگران میتوانید تماشا کنید اما دست روزگار کار را به جایی رسانده که این چنین واقعیت، سینمایی جلوه کند! این قاب تاریخی در جایی و برای کسانی رخ میدهد که به قول معروف خودشان end تصویرسازی، قلب واقعیت و وارونهنماییاند! انگار بدون این که بخواهند گرفتار مکر خودشان شدهاند آن هم با سلاح خودشان!
