یکی از دغدغههای مسافرت خرید سوغاتی برای اعضای خانواده است. اما خرید سوغاتی در شهرهای متمدن و تاریخی لذت خاص خود را هم دارد؛ به ویژه شهرهایی که خوراکیهای خوشمزه مخصوص خود را داشته باشند. ما در این مطلب قصد داریم شما را در سفر به یزد با صنایع دستی و سوغات یزد آشنا کنیم.
به گزارش افقاقتصاد آنلاین، یزد اولین شهر خشتی و دومین شهر تاریخی ایران است. یزد را با نامهایی چون “شهر بادگیرها”، “عروس کویر”، “دار العلم” و “شهر دوچرخهها” نیز میشناسند. در سفر به یزد علاوهبر بازدید از دیدنی های یزد هرگز نمیتوانید از سوغات و صنایع دستیاش به راحتی بگذرید. شیرینیهای این استان عطر و طعمی دارند که با یک بار امتحان عاشقش خواهید شد. علاوهبر این، یزد یکی از شهرهای هنر دوست و هنرپرور ایران است که بهترین صنایع دستی مانند ترمه، پارچههای رنگی و… را عرضه میکند.
در ادامه این مطلب خوشمزهترین خوراکیها و زیباترین صنایع دستی یزد که بسیار مناسب برای خرید سوغاتی هستند را به شما معرفی خواهیم کرد.
خوراکی های یزدی
کیک یزدی: کمتر کسی است که طعم خوب کیک یزدی را نچشیده باشد. این نوع کیک از ترکیب تخممرغ، شکر، روغن جامد یا کره، آرد سفید، جوش شیرین، بیکینگ پودر، ماست یا شیر، هل و… تهیه میشود.
قطاب یزدی: معروفترین و لذیذترین شیرینی سنتی یزد قطاب است. قطاب یک لایه خارجی خمیری دارد که داخل آن با مغزیجات پر میشود. طعم لذیذ قطاب یزدی را در هیچ شیرینی دیگری نمیتوانید پیدا کنید.
حلوا ارده اردکان: حلوا ارده یک ماده غذایی مقوی و پر خاصیت است که اغلب در وعده صبحانه سرو میشود. این غذای مقوی از کنجد، ارده، شکر، گلوکزمایع، شیرینکنندههای مجاز خوراکی، اسید سیتریک، پودر سفیدهی تخممرغ و آب چوبک، ارده، کنجد بدون پوست بوداده و… تشکیل شده است. ارده در همه شهرها وجود دارد اما حلوای مخصوص اردکان یزد به روش سنتی تهیه میشود و مزهای طبیعی دارد. پس اگر به دنبال یک سوغاتی مقوی برای عزیزانتان هستید حلوا ارده بهترین انتخاب است.
باقلوا: یکی دیگر از سوغات یزد باقلواهای خوشمزه و عسلی هستند که به شکلهای مختلف مانند لوزی، مربع، لولهای و… تهیه میشوند. در ترکیب باقلوا از گلاب، شکر، هل، آرد، بیکینگ پودر، زردهی تخممرغ، خاک قند، شیر و روغن استفاده میشود.
پشمک یزدی: پشمک نیز مانند دیگر شیرینیها در همهی شهرها عرضه میشود؛ اما عطر و طعم پشمکهای مخصوص یزد را در هیچ پشمک دیگری پیدا نخواهید کرد. پشمک نوعی شیرینی حجیم است که بین بچهها بسیار طرفدار دارد. به عنوان سوغات یزد میتوانید از انواع پشمکها با طعمهای مختلف مانند کاکائو، زعفران، قهوه و… خریداری کنید.
نقل: نقلها در گذشته از عملیات دراژهزنی انواع خشکبار با روکش شکلات تهیه میشدند؛ ولی امروزه تهیه نقل از حالت دستی خارج شده و به صورت ماشینی تهیه میشوند. نقلهای یزدی با طعمهای مختلف مانند زعفران، یاس، بهارنارنج، گل محمدی، وانیلی، بیدمشک و… با انواع مغزیجات مانند گردو و بادام تولید میشوند. نقلها جایگزین خوبی برای قند و پولکی کنار چای هستند.
شیرینی حاج بادومی یا حاج بادامی: شیرینیهای کوچک اما خوشمزه که با موادی چون مغز بادام، پودر قند، روغن جامد آب شده، آرد، پودرهل سبز و پودر پسته تهیه میشود.
نان برنجی: یکی دیگر از شیرینیهای سنتی و خوشمزه یزدی نان برنجی است که در شهرهای دیگری مانند کرمانشاه و قزوین هم تولید میشود. نان برنجی از ترکیب موادی چون آرد برنج، آرد گندم، پودر شکر، روغن جامد، تخممرغ، گلاب و هل تهیه میشود. نان برنجی را میتوانید در دو طعم ساده و زعفرانی تهیه کنید.
نان پنجرهای: نان پنجرهای که با نامهای دیگری مثل شیرینی پنجرهای یا خاتون پنجره هم شناخته میشود، از شیرینیهای قدیم یزد است که از موادی مثل آرد سفید گندم، تخممرغ، پودر نشاسته، گلاب و روغن تهیه و با خاک قند تزئین میشود.
سوهان آردی و سوهان خانی: سوهان آردی از آرد، شکر، هل، زعفران، روغن و گلاب و سوهان خانی از آرد جوانه گندم، آردسفید، زرده تخم مرغ، شکر، مغز پسته، روغن حیوانی، هل و دارچین تهیه میشود. هر کدام از این سوهانها طعم متفاوت و بسیار لذیذ دارند که حتما باید آن را امتحان کنید.
انواع لوز: لوزها نیز یکی از شیرینیهای مشهور یزد هستند که در طعم های مختلف مانند لوز بیدمشک، لوز بادامی و لوز نارگیل تهیه و عرضه میشوند.
صنایع دستی یزد
شعربافی: یکی از صنایع دستی یزد که بسیار طرفدار دارد شعربافی است. در صنعت نساجی یزد به تولید انواع ترمه بافی، دارایی بافی، احرامی بافی، دندانی بافی، قناویز، دستمال، چادر شب بافی، شمدبافی، رولحاف بافی، پرده بافی و زری بافی که با چرخهای بافندگی چوبی بافته میشوند شعربافی میگویند. برخی از این تولیدات امروزه منسوخ شدهاند، ولی با این حال هنوز کسانی هستند که به خاطرعلاقه به این هنر، برای احیای آن تلاش میکنند.
ترمه: ترمهها پارچههای خوش آب و رنگ و با ارزشی هستند که تار آنها از ابریشم طبیعی ( یا از نخ پنبه) و پود آنها از ابریشم، کرک و نخ است. این پارچهها در گذشته با رنگهای طبیعی رنگآمیزی میشدند ولی امروزه در بافت آنها پارچهای از یک جنس و رنگ برای تارها انتخاب میکنند و برای پودها انتخاب رنگ صورت میگیرد. ترمهها در نقشها و طرحهای مختلقی مانند گل شاه عباسی، بته جقه، بته ترمه ای، بته کشمیری، طرح جام، بته اژدری، رضا ترکی، گلزار، قاب قرآن، خجسته، تاجی، بته بادامی، بته سروی، بته گلزاری، بته بادامی، بته خوابیده، بته تاجی، بته کنگره ای، بته کلاغی، ترمه بند، نقش افشان بند، نقش لری و… عرضه میشوند که مشهورترین آنها طرح بته جقه است.
دارایی: یکی دیگر از سوغات یزد بافتهایی رنگارنگ از جنس ابریشم هستند که به روشی خاص بافته و سپس رنگآمیزی میشوند. این هنر قدمت ۸۰۰ ساله دارد و در گذشته بیشتر برای رولحافی، بقچه، بقچه سوزنی و آستری لحاف بوده است و اکنون بیشتر برای روتختی و رومیزیهای سنتی استفاده میشود.
سفال و سرامیک: سفال و سرامیک میبد یزد زبانزد عام و خاص است. سفالها به شکل ساده و طرحدار تولید میشوند و بهترین گزینه به عنوان سوغات از یزد به حساب میآیند. نقشهای خورشیدی، مرغ و ماهی مشهورترین طرحهای سفال و سرامیک یزد هستند.
زیلو: یکی از قدیمیترین صنایع دستی یزد زیلو است. زیلوها زیراندازهایی هستند که به علت خنک و بادوام بودن آن در فصل تابستان بسیار مورد استفاده قرار میگیرند. در بافت زیلو از نخ پنبه استفاده میکنند و روی آن طرحهای زیبایی مانند زلفک، رکنه دونی، هشتپر بزرگ و کوچک، بند رومی و کلید زده میشود.
مس یزد:ظروف مسی بهعنوان سوغات یزد شهرت داشته و اگر به بازار قدیمی یزد سری بزنید میتوانید استادکاران قدیمی را ببینید که در حال شکل دادن به ظروف مسی هستند. صدای برخورد چکش با آهنگی متداوم و منظم روی ظروف این راسته از بازار را همچون یک ارکستر سمفونی زیبا میکند.
بهطور کلی سوغات هر استان به دو دسته اصلی سوغات خوراکی و صنایع دستی تقسیم میشود و هر استانی با توجه فرهنگ و آداب و رسوم مردمش، سوغات مخصوص به خود را دارد و ما قصد داشتیم تا در این مقاله به بررسی انواع سوغات یزد بپردازیم که شامل سوغات خوراکی و صنایع دستی این استان میشود.
